محمدحسين ناصر الشريعه

313

تاريخ قم ( فارسى )

ماجيلويه در طريق آن است ، و نيز وحيد بهبهانى در تعليقه مىگويد كه در رجال وسيط « 1 » تصريح به وثاقت او شده ، و بودن وى از مشايخ صدوق ، از كثرت روايت صدوق از او با كلمهء « رضى اللّه عنه » و « رحمه اللّه » بعد از نام او بعيد نيست . صاحب « منتهى المقال » گفته است : شيخ عبد النبى جزائرى در كتاب « حاوى » در قسم ثقات آن ، خاتمه‌اى آورده براى كسانى كه تصريحى به تعديل ايشان نشده و از قرائن ديگر وثاقت آنها معلوم شده ، و از جمله محمد بن على ماجيلويه را نام برده است . محمد بن على بن محبوب اشعرى قمى ، نجاشى و علامه گفته‌اند كنيهء وى ابو جعفر است . او در عصر خود شيخ قميين بوده ، و از ثقات و اعيان است . فقيهى است نيكو روش و درست طريقه . نجاشى مىگويد او را كتاب‌هائى چند است ، از جمله كتاب النوادر ، كتاب الصلاة ، كتاب الزكوة ، كتاب الصوم ، كتاب الحج ، كتاب النكاح ، كتاب الراع ، كتاب الطلاق ، كتاب الحدود ، كتاب الديات ، كتاب الثواب ، كتاب الضياء و النور فى الحكومات ، كتاب الزمردة ، كتاب الزبرجدة ، كتاب التولد ، صاحب كتاب مشتركات نيز او را به وثاقت ستوده است . « 2 » محمد بن عيسى بن عبد اللّه بن سعد بن مالك اشعرى ، نجاشى و علامه گفته‌اند : كنيهء وى ابو على است و او شيخ قميين و وجه اشعريين است ، و در نزد سلطان ( حاكم وقت ) مقدم بر ديگران بوده است . خدمت حضرت رضا عليه السّلام رسيده و به سماع حديث از آن امام همام مفتخر گشت و از حضرت جواد عليه السّلام نيز روايت مىكند . شهيد ثانى و وحيد بهبهانى گفته‌اند : علامه ، رواياتى كه وى در طريق آنهاست حكم به صحت كرده ، و شهيد ثانى خود نيز در شرح شرايع به وثاقت او قطع نموده و روايات وى را در سلك صحاح منتظم ساخته است . از شيخ سليمان ماحوزى صاحب « بلغه » نقل است كه جزم به وثاقت وى را نسبت به بعضى از مشايخ خود و معاصر خود صاحب وجيزه داده ، و خود نيز بعيد نشمرده است . شيخ عبد النبى جزائرى نيز از روى مدح علماء نسبت به رجال او استفاده كرده كه او شيخ قميين و وجه اشاعره « 3 » بوده و از قرائن ديگر توثيق وى را بعيد ندانسته است . محمد بن قولويه قمى والد ماجد جعفر بن محمد كه ازين پيش ذكر او گذشت . از خيار

--> ( 1 ) - [ رجال كبير و وسيط و صغير هر سه از ميرزا محمد استرابادى متوفاى 1028 است . ] ( 2 ) - [ شرح او را نيز در جلد اول « مفاخر اسلام » آورده‌ايم ] ( 3 ) - يعنى : اشعريان قم